Porady

Docieplanie ścian

O tym, że warto mieszkać w ciepłym domu wie każdy. Inwestor przystępujący do budowy, może wybrać technologię spełniającą to oczekiwanie. Jednak, nawet dysponując starym domem, można podnieść jego komfort. Wystarczy przeprowadzić tzw. termomodernizację, której jednym z elementów jest ocieplenie ścian zewnętrznych.

1.jpg

Istota izolacji
Docieplanie ścian polega na umieszczeniu na nich warstwy izolacjitermicznej, głównie z wełny mineralnej lub styropianu, i osłonięciujej materiałem elewacyjnym. Jest nim najczęściej tynkcienkowarstwowy. Izolacyjność termiczna obu materiałów jestpodobna, różne są jednak ich właściwości. Cechą wełny mineralnej,na którą koniecznie trzeba zwrócić uwagę, jest to, iż zawilgoconatraci swoje właściwości izolacyjne. Z drugiej jednak strony jest tomateriał, który umożliwia odprowadzenie zawartej w ścianie wody nazewnątrz. Z tego względu wełnę mineralną można pokrywać jedynietynkiem mineralnym lub silikonowym o wysokiejparoprzepuszczalności. Tylko wtedy bowiem uniknie się zawilgoceniaocieplenia w wyniku kondensacji pary wodnej lub wilgoci znajdującejsię w murze. Odwrotnie jest ze styropianem, który nie nasiąka wodą.Można na takie ocieplenie stosować tynki nieprzepuszczające parywodnej. Niektórzy producenci oferują specjalne odmiany styropianu,przeznaczone np. do izolowania murów wzniesionych z materiałówobrze przepuszczających parę wodną. Jest to ważna informacja dlaosób chcących ocieplać stary dom. Zwykły styropian nie przepuszczabowiem w ogóle powietrza, co może być przyczyną zawilgoceniapomieszczeń przy niesprawnej wentylacji grawitacyjnej.
W miejscach mocno obciążonych i narażonych na działanie wilgocimożna stosować styropian ekstrudowany XPS. Płyty są utwardzane inienasiąkliwe, a służą przede wszystkim do izolowania strefcokołowych budynków oraz ścian piwnic. Produkowane są w grubościachod 2 do 10 cm. Krajowe przepisy budowlane zezwalają na użycietermoizolacyjnych płyt styropianowych do ocieplania ścianzewnętrznych budynków o wysokości do 25 metrów nad poziomem gruntu.W obiektach wielokondygnacyjnych wyższych niż 25 metrów oraz wdomach drewnianych - ze względu na zwiększone zagrożenie pożarowe,zalecane jest stosowanie wełny mineralnej. Przystępując doocieplania domu należy najpierw określić grubość warstwyizolacyjnej. Powinien to wykonać konstruktor dla konkretnegobudynku, zaś współczynnik przenikania ciepła U nie może być większyod dopuszczonego przepisami U=0,3 W/m2K. Obecnie sposób dociepleniaścian może także wyliczyć audytor energetyczny. Proces docieplaniaskłada się z trzech zasadniczych etapów: przygotowania podłoża,mocowania izolacji oraz wykonania warstwy elewacyjnej.

Czy warto docieplać ściany?
Zdecydowanie: tak.
Jest to szczególnie ważne w przypadku starych budynków, onieprawidłowo izolowanych lub pozbawionych izolacji murach.Przemarzające, nieocieplone ściany są narażone na zniszczenie, zaśwe wnętrzach może pojawiać się trwałe zawilgocenie i w konsekwencjigrzyb. W skrajnych przypadkach zaniedbanie kwestii izolacji oraztermomodernizacji budynku może doprowadzić do jego destrukcji. Wprzypadku nowo wznoszonych domów zazwyczaj zachowane są odpowiednieparametry współczynnika przenikalności cieplnej ścian. Ścianyjednowarstwowe wzniesione z materiałów o odpowiednich parametrachspełniają wymagania obowiązujących obecnie w Polsce przepisów wzakresie izolacyjności termicznej budynków. Jednak w ocieplonymdomu komfort termiczny jest wyższy ze względu na wysoki opórcieplny materiału izolacyjnego, kilkakrotnie przewyższający opórcieplny jednowarstwowej ściany konstrukcyjnej. Przez zwolennikówścian jednowarstwowych często podnoszony jest zarzut, iż ocieplaneściany nie dość dobrze przepuszczają parę wodną i nie mogą"oddychać". Nie jest to prawdą, można bowiem bez trudu wybrać takieprodukty, których paroprzepuszczalność jest wręcz większa niżściany z cegieł ceramicznych. Oczywiście, najistotniejszym powodem,dla którego ociepla się budynki jest dążenie do zmniejszeniakosztów eksploatacji, czyli przede wszystkim wydatków ponoszonychna ogrzewanie. Koszty ogrzewania dobrze zaizolowanego budynku wokresie zimowym są niższe nawet o kilkadziesiąt procent w stosunkudo kosztów ogrzewania obiektu nieocieplanego. Nie należy jednakocieplać domu na własną rękę. W przypadku nowo wznoszonych obiektówo ścianach warstwowych, parametry izolacji termicznej są opisane wprojekcie architektonicznym. Natomiast jeśli chcemy ocieplićistniejący dom, powinniśmy zamówić projekt ocieplenia. Grubośćizolacji musi być wyliczona w oparciu o parametry konkretnegobudynku, ze szczególnym uwzględnieniem zapotrzebowania na ciepło,zaś koszt prac powinien się zwrócić w niezbyt długim czasie.Inaczej będzie to po prostu nieopłacalne. Dostępne na rynku systemyociepleń spełniają standardowe wymagania. Przy obliczaniuparametrów systemu stosuje się typowe wielkości współczynników.Materiały są tak dobrane, aby ocieplenie standardowego domu byłoskuteczne i opłacalne, jednak najczęściej istnieje możliwość wyborugrubości oferowanego materiału termoizolacyjnego. Chociaż piszemytutaj jedynie o docieplaniu budynku, warto wspomnieć, iż projekttermomodernizacji powinien uwzględniać także modernizacjęinstalacji centralnego ogrzewania, a już z całą pewnością koniecznejest wskazanie przez konstruktora rozwiązań dotyczących wykonaniasprawnie działającej wentylacji. Jednym bowiem ze skutkówocieplenia budynku jest ograniczenie wymiany powietrza, spowodowaneuszczelnieniem ścian oraz połączeń ścian z oknami i drzwiami. Jeślipozostanie tradycyjna wentylacja grawitacyjna, nie spełni onaswojego zadania. Niestety, szybko może pojawić się we wnętrzachzawilgocenie i pleśń. Jeśli projektant docieplenia nie przedstawitakich rozwiązań, wówczas można skorzystać ze szczegółowychwskazówek - zazwyczaj są to rysunki detali - którymi najczęściejdysponują producenci systemów ociepleń.

Najważniejsze w ocieplaniu
O technologiach ocieplania budynków wiele się pisze, poruszamy tentemat również w naszych folderach. Dlatego w tym miejscu chcemyzwrócić uwagę na szczególnie istotne czynności związane zwykonywaniem docieplenia. Niedokładne ich przeprowadzenie lubpominięcie może w istotnym stopniu odbić się na trwałościwykonanych prac. Przed rozpoczęciem prac dociepleniowych koniecznejest zdemontowanie wszystkich rynien i rur spustowych. Będą oneprzeszkadzały w pracy i mogą ulec zniszczeniu.
Podłoże
Przed przystąpieniem do docieplania ścian należy wykonać próbęprzyczepności starej powłoki, zarówno tynkarskiej, jak imalarskiej. Można to sprawdzić poprzez nacięcie jej nożem na krzyż,przyklejenie taśmy samoprzylepnej, a następnie jej zerwanie. Jeślioderwie się fragment powłoki, należy ją uznać za słabo przyczepną.Innym sposobem jest delikatne opukiwanie niepewnych miejscmłotkiem. Głuchy odgłos świadczy o słabym i odspojonym podłożu.Konieczne jest skucie tynku lub usunięcie farby z osłabionychmiejsc. Wszystkie ubytki oraz miejsca, z których usunięty zostałtynk, wypełnia się zaprawą tynkarską lub wyrównującą zaprawąszpachlową. Nierówności powyżej 1 cm wypełnia się również zaprawąwyrównująco-szpachlową lub renowacyjno-szpachlową. Przedprowadzeniem właściwych prac termoizolacyjnych zaprawa musi dobrzezwiązać. Na dzień przed rozpoczęciem docieplania należypowierzchnię ścian zmyć wodą pod ciśnieniem, aby usunąć z nich kurzi pył. Podłoża chłonne zazwyczaj gruntuje się preparatemzwiększającym przyczepność zaprawy klejowej.

Listwa cokołowa
Pierwszym etapem prac ociepleniowych oczywiście, po naprawieniupodłoża jest zamocowanie na docieplanej ścianie metalowego profilucokołowego, na którym będzie oparty pierwszy rząd materiałuizolacyjnego. Po zaznaczeniu na płaszczyźnie ściany, na wysokościok. 40 cm nad poziomem terenu idealnie poziomej linii, profilmocuje się kołkami rozporowymi.

Pomiędzy odcinkami profili pozostawia się około 3-milimetroweodstępy, aby umożliwić zmianę ich wymiarów wskutek nagrzewania sięod słońca.
Izolacja termiczna
Pierwszy rząd izolacji opiera się na profilu, zaś płyty w kolejnychrzędach przykleja się z przesunięciem o 1/3.
Jeśli po przyklejeniu płaszczyzna płyt nie będzie równa, należydelikatnie przeszlifować ją specjalną tarą lub papierem ściernymnałożonym na pacę tynkarską, jednak nie wcześniej niż po 3 dniachod przyklejenia izolacji.

Wzmacnianie naroży
Naroża budynku oraz otworów okiennych i drzwiowych są szczególnienarażone na uszkodzenia mechaniczne oraz wiatr. Wzmacnianie okolicotworów okiennych polega na przyklejeniu dodatkowych kawałkówtkaniny zbrojącej z włókna szklanego do zazbrojonej już ściany.Fragmenty o wielkości ok. 20x35 cm umieszcza się pod kątem 45º wpobliżu każdego narożnika.
Kawałki tkaniny przykleja się także w narożnikach na styku ościeżypionowych z nadprożem drzwiowym.
Siatka zbrojąca nie może być ucięta na krawędzi narożnika ściany.Konieczne jest wywinięcie jej na sąsiednią ścianę na ok. 15 cm.Również należy wywijać siatkę na ościeża okienne i drzwiowe.
W miejscach, w których znajduje się kilka warstw siatki zbrojącejtrzeba mocniej ściągnąć zaprawę, aby później na tynku nie pozostałyzgrubienia. Nie wolno jednak przy tym odsłonić siatki. Również wżadnym miejscu nie mogą z warstwy zaprawy wystawać jej włókna.
Wypukłe naroża oraz krawędzie przy otworach drzwiowych wzmacnia siędodatkowo metalowymi profilami narożnymi ze stali. Do ich pionowychkrawędzi przyspawane są pasy również stalowej siatki, którą należyzatopić w zaprawie.

Naroża muszą być szczególnie równo wyprowadzone, ponieważ są onerzucającym się w oczy elementem bryły budynku. Ich niedokładnewykonanie będzie, niestety, wyraźnie widoczne. W celu ułatwieniapracy można skorzystać ze specjalnej stalowej szpachelki, zagiętejpod kątem prostym.
Dobrze jest również sprawdzić linię naroża, przymocowując u góry iu dołu ściany żyłkę średniej grubości. Wówczas wyraźnie będąwidoczne wszystkie zagłębienia tynku w tym miejscu. Naroża wzmacniasię po wykonaniu warstwy zbrojącej z siatki z włókna szklanego nacałej izolowanej powierzchni.

Nadproża
Nieprawidłowe lub niedokładne obrobienie nadproży okiennych idrzwiowych może skutkować uszkodzeniem docieplenia orazzawilgoceniem murów. Spływająca po fasadzie woda zacieka bowiem nadolną płaszczyznę nadproża, skąd może dostawać się w szczeliny napołączeniu ocieplenia z ościeżnicą okna lub drzwi. Można tegouniknąć stosując tzw. kapinos. Najłatwiej jest umieścić w tymmiejscu gotową wyprofilowaną listwę, ale można również ukształtowaćwypust w nadprożu bądź naciąć tynk w kształt litery "V". Listwa zkapinosem powinna odstawać od lica ściany na ok. 4 cm.
Dzięki wyprofilowaniu krawędzi nadproża spływająca po elewacji wodaopadowa skapuje bezpośrednio na parapet.

Tynkowanie
Prace na jednej ścianie powinno się prowadzić bez przerw, abystruktura i barwa tynku były takie same. Nakładanie tynkurozpoczyna się od góry ściany i kontynuuje poziomymi pasami owysokości wynikającej z rozstawu pomostów rusztowania. Najczęściejsą to ok. 2 m. W budynkach parterowych można najpierw otynkować pasnadokienny, później między oknami, a na końcu pod nimi. Nie wolnotynkować podczas deszczu, silnego wiatru lub dużego nasłonecznieniaelewacji. Jeżeli nie da się tego uniknąć, trzeba użyć specjalnychosłon, ograniczających wpływ czynników atmosferycznych. Obecniemodne są tynki o fakturze uzyskanej dzięki dodatkowi kruszywa oróżnej wielkości ziarna. Tynk zaciera się na grubość kruszywa; imwiększa, tym bardziej wyrazista jest faktura. Jeden z najbardziejpopularnych tynków, tzw. baranek, nakłada się i ściąga pacą ztworzywa sztucznego. Następnie zaciera się go, pamiętając oprowadzeniu pacy takimi samymi ruchami, by nie powstały różnice wfakturze tynku.

  • Kreisel radzi

    Podczas wykonywania ociepleń często popełniane są błędy.Najbardziej widocznym efektem jest nierówna powierzchniaelewacji.
  • Dobry start. Prawidłowe zamocowanie profilu cokołowego decydujeo dokładnym wypoziomowaniuprzyklejanych płyt izolacji.
  • Prawidłowy montaż. Płyty termoizolacyjne mocowane metodąpasmowo-punktową przykleja się do podłoża na min. 40% ichpowierzchni (pasmo obwodowe o szerokości kilku centymetrów oraz 2-6placków o średnicy dłoni; ich rozmieszczenie musi odpowiadaćpóźniejszemu układowi kołków). Brak pasma obwodowego może powodowaćklawiszowanie płyt - ich powierzchnia stanie się nierówna. Płytymuszą być przyklejone mijankowo, a w narożach budynku powinny sięzazębiać.
  • Ostateczne wyrównanie. Wszelkie nierówności powinny byćzeszlifowane, ponieważ nie da się ich "zgubić" w warstwie zbrojącejczy podczas tynkowania (razem mają one tylko 4-6 mm).

    Każdy z następnych etapów prac ociepleniowych również ma swojereguły wykonawcze. Trzeba także przestrzegać minimalnego czasumiędzy kolejnymi etapami prac, ma on bowiem wpływ na trwałośćdanego systemu ociepleń. Nie zapominajmy również o stosowaniusystemu ociepleń tylko jednego producenta. Używanie składników odróżnych wytwórców najczęściej powoduje późniejsze problemy, którychkażdy chce przecież uniknąć.