Tematy miesiąca

Wyprawy wierzchnie Baumit – technologia jutra dostępna już dziś

Wyprawy wierzchnie, popularnie zwane cienkowarstwowymi tynkami dekoracyjnymi, w zależności od użytego spoiwa, mają różną trwałość i podatność na zabrudzenia. Obecnie są stosowane jako wykończenie elewacji, głównie na systemach ociepleń, sporadycznie na murach jednowarstwowych, przy remontach obiektów zabytkowych lub jako dekoracyjne aplikacje we wnętrzach.

elewacje_1a_(1).jpg

Producencichemii budowlanej cały czas  pracują nadnowymi rozwiązaniami, zapewniającymi najdłuższą trwałość i czystość elewacji,korzystając ze znanych sprawdzonych spoiw i modyfikując je w różny sposób.  Zachowanie materiału, w zależności od użytegospoiwa, spowodowało pojawienie się różnych hybryd, np. tynk mineralno-żywiczny,silikatowo-silikonowy, itp. Łączenie różnych spoiw powoduje powstanie nowychmodyfikowanych materiałów o polepszonych cechach i właściwościach. Jakwiększość nowości, właściwości i trwałość takich materiałów będzie możnasprawdzić dopiero po czasie.

Poszukiwaniamateriałów o szerokiej gamie kolorystycznej, przy jednocześnie prostejaplikacji, doprowadziło do wprowadzenia materiałów opartych o spoiwa silikonowe.Pierwsze materiały, tynki i farby elewacyjne na spoiwie silikonowym nazywanowręcz ,,samo zmywalnymi” lub „samoczyszczącymi”. Efekt spływającej wody poelewacji ,,zbierającej” ze sobą zanieczyszczenia, wynika z uzyskania wysocehydrofobowej (niezwilżalnej) powierzchni. Każda mokra powierzchnia ma tendencjedo ,,klejenia” - osadzania się zanieczyszczeń, z kolei hydrofobowa nie jestzwilżalna. Można śmiało powiedzieć, że te materiały wywołały rewolucje ma rynkumateriałów elewacyjnych. Jednak jak to często bywa, czas częściowo zweryfikowałpierwotne oczekiwania. Elewacja jest czysta w miejscach bezpośrednio narażonychna opad deszczu (wody), w miejscach osłoniętych przed wodą, w zanieczyszczonejatmosferze widać zabrudzenia. Mimo to, jest to obecnie najbardziej popularnymateriał do wykonywania ostatecznych warstw tynków lub farb elewacyjnych. Ma nato wpływ  bezproblemowa aplikacja wróżnych warunkach pogodowych, czy przyczepność praktycznie do większościmateriałów budowlanych.

Faktten spowodował poszukiwanie innych, bardziej odpornych materiałów. Rozwójchemii materiałów budowlanych umożliwił powrót do tradycyjnych materiałówkrzemianowych, podanych w zmodyfikowanej formie gotowego produktu w wiaderku.Jeszcze kilkanaście lat temu był to materiał dwuskładnikowy. Mineralny,zasadowy charakter chroni materiał krzemianowy przed zjawiskami występującymina materiałach akrylowych. Jednak mimo modyfikacji (materiałjednokomponentowy), obróbka materiałów krzemianowych wymaga większej wprawyoraz stabilnych warunków pogodowych podczas aplikacji, głównie temperaturywyższej od 8 stopni i niewielkiej wilgotności powietrza. Materiały te, zewzględu na historyczny charakter, chętnie polecane są na obiekty zabytkowe.Uzyskane powłoki są matowe, w przeciwieństwie do nowych spoiw, mających lekkipołysk. Chemiczne przewiązanie z podłożem, zapewnia największą trwałość zewszystkich spoiw, również, gdy zabrudzimy podczas prac szkło okienne czyparapet, dlatego ważne jest odpowiednie zabezpieczenie tych elementów. Choćpojawiające się lokalnie przebarwienia i wykwity są spowodowane głównie nieodpowiedniąpogodą, wielu wykonawców nie podejmuje się prac,  obawiając się efektu końcowego. 

Pierwszymi,gotowymi materiałami stosowanymi przy systemach ociepleń były tynki i farbyakrylowe. Praktycznie nieograniczona paleta barw, z możliwością uzyskaniaintensywnych nasyconych kolorów, a także dostarczanie w postaci gotowej masy wwiaderkach, przyczyniły się do dużej popularności. Jednak już po kilku lubkilkunastu latach, w zależności od lokalizacji obiektu w terenie, zaczętoobserwować niepokojące zjawiska. W środowisku wilgotnym, np. w pasienadmorskim, przy zbiornikach wodnych oraz skupiskach zieleni, zaczętoobserwować wzmożone porastanie glonami i grzybami, głównie północnych izachodnich elewacji. Ma na to wpływ brak słońca. Wilgoć, jako środektransportu, przenosiła liczne zarodniki. Widać to wyraźnie na budynkach, na których ten problem można spotkaćgłównie na ścianach narażonych na bezpośredni opad deszczu. Tynki akrylowe, wprzeciwieństwie do zasadowych materiałów mineralnych opartych o wapno, mająkwaśny odczyn, sprzyjający niepokojącym zjawiskom. W związku z tym, producencitych materiałów zaczęli dodawać różne środki zabezpieczające, głównie biocydy.Z czasem środki te zaczęto dołączać w różnych ilościach, również do innychwypraw fasadowych. Dodatkowo powierzchnie akrylowe, podobnie jak tworzywasztuczne, elektryzują się, np. podczas ruchu powietrza. Niewielkie ładunkielektrostatyczne powodują dodatkowo przyciąganie kurzu, brudu i jego,,związanie” z elewacją.  Oczywiściezależy to głównie od lokalizacji obiektu i zanieczyszczenia powietrza.

Wzależności od użytego spoiwa - akryl, silikat, silikon -  materiały dostarczane są w formie mokrej wwiaderkach lub suchej w workach, do zarobienia z wodą na budowie. Tynkimineralne, oparte na wapnie i cemencie, stosowane są na elewacjach od lat.Jednak ze względu na ograniczoną paletę barw oraz zalecaną egalizację(jednokrotne malowanie farbą), dzisiaj używane sporadycznie, głównie naprywatnych inwestycjach. Duże obiekty, powstające w krótkich terminach,wykonywane są głównie z materiałów fabrycznie przygotowanych i dostarczanych wwiaderkach, wprost na plac budowy. Minimalizuje to mogące pojawić się podczasdodawania wody błędy w proporcjach i związane z tym różnice kolorystyczne.

Światło dzienne aktywuje fotokatalizator w tynku lub w farbie

Światło dzienne

Światło dzienne aktywuje fotokatalizator w tynku lub w farbie
Fotokatalizator rozkłada zgromadzone na powierzchni  cząsteczki brudu (grzybów i pleśni), które są następnie usuwane przez ruch powietrza

Fotokatalizator

Fotokatalizator rozkłada zgromadzone na powierzchni cząsteczki brudu (grzybów i pleśni), które są następnie usuwane przez ruch powietrza
Dodatkowo, deszcz i odparowująca z powierzchnię wilgoć usuwają cząsteczki brudi i oczyszczają fasadę

Deszcz i wilgoć

Dodatkowo, deszcz i odparowująca z powierzchnię wilgoć usuwają cząsteczki brudi i oczyszczają fasadę

FirmaBaumit poszła w trochę innym kierunku. Już kilka lat temu wprowadziła materiałna historycznej bazie krzemianowej o nazwie Baumit NanoporTop (tynk) i BaumitNanoporColor (farba). Najważniejsza w tej technologii jest uzyskana wielkośćcząsteczki materiału. Mniejsze cząstki, a co za tym idzie, mniejsze miejscamiedzy nimi, nie pozwalają na osadzenie się przeważnie większych cząstekzanieczyszczeń. Pod mikroskopem elektronowym powierzchnie materiału wyglądają jakwygładzone, dlatego zanieczyszczenia nie mogą się zatrzymać na dłużej.Wystarczy działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru, czy deszczu, którepowodują ,,samooczyszczenie” elewacji. Zasadowy odczyn spoiwa krzemianowegojest naturalnym zabezpieczeniem dla rozwoju grzybów i alg. Podczas badań nadzachowaniem poszczególnych spoiw w czasie eksploatacji obiektów, stwierdzonoróżny stopień osadzania i utrzymywania się zanieczyszczeń. A to właśniezanieczyszczenia i wilgoć, wraz z przenoszonymi zarodnikami, są główną pożywkądla rozwoju grzybów i alg. Stosowanie różnych środków antygrzybicznych, wzależności od rodzaju jest czasowe - większość producentów zakłada aktywny czasdziałania środka 3-5 lat. W skrajnych przypadkach, takich jak bliska obecność zbiornikówwodnych, obszarów leśnych, czy dużych zanieczyszczeń powietrza, zabiegizabezpieczenia powinny być powtarzane.